Mobil tətbiq analitikası: yükləmə deyil, saxlama
Komanda reklam kampaniyası işə salır, mağaza konsolundakı qrafik həftə ərzində minlərlə yeni yükləmə göstərir — komanda çatında sevinc mesajları gedir. Bir ay sonra satış qrafiki yerindən tərpənməyib, heç kim səbəbini izah edə bilmir.
Səbəb adətən çox sadədir: yükləməni göstərən eyni qrafik, o adamların növbəti həftə tətbiqdə qalıb-qalmadığı barədə heç nə demir. Tətbiq "quraşdır" düyməsinin neçə dəfə basılmasına görə yox, neçə dəfə yenidən açılmasına görə ölçülür — "kampaniya işlədimi" sualının həqiqi cavabı da elə orada gizlənir.
Yükləmə rəqəmi nəyi göstərmir
Mağaza konsolunda yükləmə rəqəmi böyüdükcə komanda rahatlaşır, amma bu rəqəm cəmi bir anı — quraşdırma düyməsinin basıldığı anı — qeydə alır. İstifadəçinin sabah, yaxud bir saat sonra tətbiqi silib-silmədiyi haqqında heç nə söyləmir. Google Play Console bunu ayrıca anlayış kimi tanıyır: platforma 7-günlük saxlamanı tətbiqin ilk açıldıqdan sonra məhz yeddinci gün yenidən açıldığı cihazların sayı kimi təyin edir (Google Play Console kömək səhifəsi) — yəni yükləmədən ayrıca, müstəqil ölçülən bir hadisə.
Buradan çıxan nəticə sadədir: həftəlik hesabatda "bu həftə N yükləmə" sətri tək başına kifayət deyil, yanında "keçən həftə quraşdıranlardan neçəsi bu gün də açdı" sətri olmalıdır. Birincisi büdcənin xərcləndiyini göstərir, ikincisi isə həmin büdcənin nəyəsə çevrildiyini. Reklam kabinetinin özü də bu qarışıqlığa şərait yaradır — Meta və Google Ads panelində "tətbiq quraşdırma" adətən əsas konversiya hadisəsi kimi qurulur, sonrakı açılış isə ayrıca izlənmirsə, kampaniya hesabatında ümumiyyətlə görünmür.
1-ci gün saxlama: ilk təəssüratın sınağı
İstifadəçi tətbiqi quraşdırır, bir-iki ekrana baxır və günün sonuna qədər silir. Ertəsi gün ondan nə bir sessiya, nə açılmış bildiriş qalır — iz tamamilə itir.
Bunun səbəbi çox vaxt məhsulun zəif olması deyil, ilk beş dəqiqənin ağırlığıdır: qeydiyyat məcburidir, icazə sorğuları bir-birinin ardınca çıxır, istifadəçi isə tətbiqin nə verdiyini hələ görməyib. O, qapının arxasında nə olduğunu bilmədən qapını bağlayır. Ən çox təkrarlanan üç maneə adətən eynidir:
- dəyər göstərilmədən əvvəl məcburi qeydiyyat
- bir-birinin ardınca gələn icazə sorğuları — bildiriş, məkan, kontakt siyahısı
- boş, izahsız ilk ekran, istifadəçi nə edəcəyini təxmin etməli olur
1-ci gün saxlamanı faiz kimi izləyin — quraşdıranlardan neçəsi sabah da tətbiqi açıb — və hadisə izləməsi ilə onboarding-in hansı addımında adamların düşdüyünü görün. Bu həftə üçün konkret addım: qeydiyyatı bir ekran geriyə itələyin, əsas funksiyanı əvvəlcə göstərin, hesabı sonra yaradın.
Kohort necə oxunur
Rəqəm tək bir gün üçün deyil, "kohort" üçün hesablanır: eyni gün quraşdıran bütün istifadəçilər bir qrup sayılır, sonra həmin qrupun 1-ci, 7-ci, 30-cu gün neçə faizinin geri qayıtdığı ölçülür. Google Play-in 7-günlük saxlama tərifi məhz bu məntiqlə qurulub — ilk açılışdan sonra yeddinci gün yenidən açan cihazların sayı.
7-ci gün saxlama: vərdiş yaranırmı
1-ci gün rəqəmi pis görünmür, amma bir həftə sonra istifadəçilərin çoxu artıq yoxdur — tətbiq bir dəfə sınanıb, sonra unudulub.
Bu, adətən məhsulun dəyər verdiyi an ilə istifadəçinin gündəlik həyatı arasında körpü olmadığını göstərir. Fayda realdır, amma heç nə onu xatırlatmır: bildiriş yoxdur, geri qayıtmaq üçün səbəb yoxdur, ya da funksiya ildə bir dəfə lazım olan növdəndir.
"Aha anı" sayılan konkret hadisəni tapın — ilk sifariş, ilk axtarış, ilk yadda saxlanılan element — və bu hadisəni erkən yaşayan istifadəçilərin 7-ci gün saxlamasını yaşamayanlarla müqayisə edin. Fərq böyükdürsə, iş yeni funksiya əlavə etmək deyil, istifadəçini həmin hadisəyə daha tez gətirməkdir. Xatırlatma kanalı da mütləq lazımdır — bildiriş, e-poçt, ya da tətbiq daxili banner — amma yalnız "aha anı"nı yaşamış istifadəçiyə göndərilməlidir, çünki dəyəri hələ görməmiş adama göndərilən xatırlatma sadəcə bağlanır.
30-cu gün saxlama: uzunmüddətli dəyər
Bir ay sonra qrafikə baxanda cəmi nazik bir zolaq qalır — qalanlar ya tətbiqi silib, ya da sadəcə açmır.
Reklamla gətirilən hər quraşdırmanın öz qiyməti var (CPI). Bu xərc bir dəfə ödənilir, amma qazanc yalnız istifadəçi qaldığı müddət ərzində gəlir. 30-cu gün saxlama sıfıra yaxınlaşırsa, reklam büdcəsi əslində müştəri deyil, bir dəfəlik quraşdırma alır — və bu fakt hesabatda sadəcə "yükləmə" sətrinin arxasında gizlənir.
Kanal üzrə CPI-ni 30-cu gün saxlama ilə yan-yana qoyun. "Ucuz" kanaldan gələn quraşdırmaların 30-cu günə demək olar heç kimi qalmırsa, o kanal ucuz deyil — xərcin adı dəyişib, məbləği yox. Bu müqayisə büdcə bölgüsü qərarını dəyişən qərardır: rəqəm əsasında hansı kanala davam etmək, hansını dayandırmaq lazım olduğunu göstərir — "hiss" əsasında deyil.
Saxlama rəqəmini necə qurmaq və izləmək olar
Çoxu komandada bu rəqəmlərin heç biri yoxdur, çünki mağaza konsolu yalnız yükləməni göstərir, tətbiq daxilində hadisə izləməsi qurulmayıb.
Saxlamanı ölçmək üçün "açılış" hadisəsindən başqa, tətbiq daxilində konkret hərəkətlərin — giriş, əsas funksiyanın işlədilməsi, sessiya — qeydə alınması lazımdır. Bu, mağaza konsolunun heç vaxt vermədiyi məlumatdır.
Analitika SDK-sının qoşulması
iOS və Android üçün inteqrasiya ayrıca aparılır — iki fərqli kod bazasıdır, amma hesabat paneli birləşdirilə bilər.
Hansı hadisələrin izlənəcəyinin təyini
Hər ekran və hər əsas hərəkət üçün ayrıca hadisə qoyulur ki, "harada itirdik" sualının cavabı təxmin yox, rəqəm olsun. Bunun yanında "sessiya"nın nə demək olduğu da əvvəlcədən dəqiqləşdirilməlidir — adətən tətbiq önə gəldiyi andan müəyyən dəqiqə fəaliyyətsizliyə qədər olan pəncərə sayılır — çünki bu tərif fərqli olarsa, iOS və Android nəticələri müqayisə olunmaz iki rəqəmə çevrilir.
Panelin qurulması və həftəlik baxılması
Xam data tək başına heç kimə fayda vermir — 1-ci, 7-ci və 30-cu gün saxlama komandanın hər həftə həqiqətən açdığı bir panel üzərində olmalıdır, kanal və kampaniya üzrə ayrılmış şəkildə, ki hansı reklamın həqiqətən qalan istifadəçi gətirdiyi görünsün.
Yüz min yükləmə, otuzuncu gündə sıfır saxlama — bu, müştəri bazası deyil, bir aylıq reklam xərcinin qəbzidir.
Bu addımlar kağız üzərində sadə görünür, amma onları düzgün qurmaq — hansı hadisənin "aha anı" olduğunu tapmaq, iOS və Android üçün SDK-nı ayrıca və düzgün bağlamaq, kohortları qarışdırmadan bir panelə çıxarmaq — ayrıca iş tələb edir. Bunu adətən dörd addımda aparırıq: birlikdə hansı hadisələrin izlənəcəyini planlaşdırırıq, analitika SDK-sını tətbiqə qoşuruq, bütün ekran və hadisələrin düzgün izləndiyini test edirik, sonda isə istifadəçi davranışını oxunaqlı panelə çeviririk. Mobil tətbiqlər üçün analitika qurulması xidmətimiz bunu sıfırdan planlaşdırıb, tətbiqinizin hər ekranını ölçülən vəziyyətə gətirir.
