Yandex reklamları nə vaxt mənalıdır
Müştərilərimizdən biri kampaniya hesabatına baxarkən sadə bir sual verir: "Yandex-də də reklam versək?" Adətən cavab iki səmtə gedir. Ya "yox, o, Rusiya üçündür, bizə aid deyil" deyilib mövzu bağlanır, ya da "zərəri yoxdur" məntiqi ilə Google büdcəsinin bir hissəsi heç bir hədəfləmə olmadan Yandex-ə keçirilir. İkisi də təsadüfi qərardır, çünki doğru sual "harada?" yox, "kim rusca axtarır?" sualıdır.
Bu sualı cavablamadan Yandex-ə pul qoymaq iki tərəfli itkidir: ya heç kimin görmədiyi elana xərc gedir, ya da real alıcı seqmenti — məhz rusca axtaran, rusca qərar verən müştəri — heç vaxt görünmür, çünki kampaniya heç açılmayıb. Bu, xüsusən orta ölçülü bizneslərdə tez-tez rast gəlinən vəziyyətdir — agentlik təklifində bir sətir kimi görünür, amma arxasında konkret qərar yoxdur. Aşağıda bu sualı necə cavablamaq, hansı sahələr üçün Yandex həqiqətən üst-üstə düşür və kampaniyaya başlamazdan əvvəl nəyin hazır olmalı olduğu var.
Sual dil sualıdır, coğrafiya sualı yox
Bir çox sahibkar Yandex-i "Azərbaycanda kim istifadə edir" sualı ilə ölçür və nəticəni ya şişirdir, ya da kanalı tamamilə yazır. Amma Yandex Direct-in gətirdiyi trafik ünvana görə yox, istifadəçinin adət etdiyi axtarış dilinə görə seçilir. Kimsə Bakıdadır, amma iş yazışmalarını, sənədlərini, axtarışlarını rusca aparırsa, Yandex-in şəbəkəsi məhz onu tapır. Kimsə də eyni şəhərdədir və azərbaycanca və ya ingiliscə axtarırsa, kampaniya ona sadəcə göstərilmir — bu, hədəfləmə səhvi deyil, sistemin özünün belə işləməsidir.
Buradan çıxan xərc riski aydındır: müştəri bazanız əsasən azərbaycanca danışırsa, Yandex-ə ayrılan büdcə demək olar ki, boş yerə yanır, çünki elan öz auditoriyasını tapmır. Əks tərəfdən, müştərilərinizin bir hissəsi — məsələn yaşlı nəsildən topdansatış tərəfdaşlar və ya işini həmişə rusca aparan müştərilər — rusca yazışırsa və siz kanalı "bizə aid deyil" deyə açmırsınızsa, məhz bu seqment tamamilə görünməz qalır.
Bu, praktikada çox vaxt qarışıq şəkildə özünü göstərir. Məsələn, tikinti materialları topdansatışı ilə məşğul olan bir şirkətin sifarişlərinin bir hissəsi telefonla, rusca aparılırsa, bu, kağız üzərində sadəcə "yerli bazar" kimi görünsə də, əslində iki dilli auditoriyadır — və kampaniya quruluşu bunu əks etdirməlidir.
Düzəliş sadədir: qərarı xəritəyə görə yox, real məlumata görə verin. Satış menecerinin WhatsApp yazışmalarına, zəng qeydlərinə, gələn e-poçtların dilinə baxın. Əgər bunların nəzərəçarpacaq hissəsi rusdilsə, bu sizin siqnalınızdır — fərziyyə deyil.
Google artıq bahalaşıbsa, rəqabət mənzərəsi fərqlidir
Google Ads və Meta-da hərrac get-gedə bahalaşır, çünki demək olar hər agentlik və hər rəqib eyni auksionda iştirak edir. Yandex Direct isə ayrı bir hərracdır — göstərişlər özünün axtarış nəticələrində və "Yandex Reklam Şəbəkəsi" adlanan tərəfdaş sayt torunda gedir. Yandex bu məhsulları məhz Şərqi Avropa və MDB bazarları üçün mövqeləndirir — Rusiya ilə məhdudlaşan bir alət kimi təqdim etmir.
Bunun praktiki mənası budur: Azərbaycandakı agentliklərin böyük hissəsi diqqətini Google və Meta üzərində cəmləyir, Yandex kampaniyasını isə çox az sayda rəqib qurur. Nəticədə eyni rusdilli açar söz dəstəsi üçün rəqabət mənzərəsi Google-dakından fərqlidir — az rəqib demək, hərracın fərqli davranması deməkdir, konkret rəqəm vəd etmədən də bunu deyə bilərik.
Buradakı düzəliş Yandex-i Google-un əvəzi kimi görməkdən çəkinməkdir. Doğru yanaşma onu əlavə kanal kimi qoşmaqdır — eyni şəhəri, fərqli axtarış mühərrikini hədəfləyən ikinci giriş qapısı.
Hansı sahələr üçün konkret mənalıdır
Bütün sahələr üçün eyni cavab yoxdur, amma müəyyən seqmentlərdə Yandex-in auditoriyası ilə üst-üstə düşmə ehtimalı daha yüksəkdir:
- Topdansatış və B2B tədarükçülər — tərəfdaş şirkətlərin qərar vericiləri çox vaxt köhnə nəsildəndir və iş yazışmalarını rusca aparır.
- Tibb və hüquq xidmətləri — bu sahələrdə müştəri bazasının bir hissəsi ənənəvi olaraq rusdilli məzmuna üstünlük verir, xüsusən mürəkkəb mövzularda.
- İnşaat materialları və avadanlıq topdansatışı — sənaye məhsulları üçün texniki sənədləşmə tez-tez rusca aparılır, axtarış da eyni dildə olur.
- Avtomobil ehtiyat hissələri
Bu siyahı hər sahədə işləməyəcək — məsələn, əsas müştərisi 20-30 yaş arası, azərbaycanca sosial mediada olan bir brend üçün Yandex, çox güman ki, vaxt itkisidir, çünki bu seqmentdə həm axtarış, həm də sosial media davranışı artıq azərbaycanca formalaşıb və Yandex-in şəbəkəsi əlavə dəyər yaratmır. Siyahının məqsədi qayda vermək deyil, öz auditoriyanızı harada axtarmalı olduğunuzu göstərməkdir.
Kampaniyaya başlamazdan əvvəl texniki hazırlıq
Yandex-i açmaq qərarı verildikdən sonra, kampaniyanın özü Google-dan fərqli üç şeyi tələb edir.
Açar söz araşdırması rusca aparılır, tərcümə ilə yox
Azərbaycanca açar sözü rusca sözlə əvəz etmək kifayət deyil — rusdilli istifadəçi məhz həmin bazarın öz danışıq tərzi ilə axtarır. Açar söz siyahısı ayrıca, rus dilində düşünülərək qurulmalıdır, əks halda kampaniya doğru sözləri "tərcümə edir", amma real axtarış sorğularını qaçırır.
İzləmə kampaniyadan əvvəl qurulur, sonra yox
Konversiya izləməsi kampaniya başlamazdan əvvəl işə salınıb yoxlanmalıdır. Əks halda ilk həftələrin xərci hansı elanın, hansı açar sözün nəticə gətirdiyini göstərən heç bir rəqəm buraxmadan yanır — və bu, ilk partiyanı təkrarlamaq deyil, sadəcə itirməkdir.
Axtarış və şəbəkə kampaniyaları ayrı planlaşdırılır
Yandex-in axtarış nəticələri ilə tərəfdaş sayt toru fərqli davranış göstərir — biri aktiv axtaran istifadəçini tapır, digəri passiv oxucunu. İkisini eyni kampaniyada qarışdırmaq nəticəni oxumağı çətinləşdirir; ayrı planlaşdırma hansının işlədiyini aydın göstərir.
Necə qərar vermək
Yandex reklamı düzgün ünvanı yox, düzgün dili tapan kanaldır.
Qərar sadə bir sual üzərində qurulur: müştəri bazanızın nəzərəçarpacaq hissəsi rusca axtarır, rusca qərar verirmi? Cavab "bəli"dirsə, Yandex Google-un əvəzi yox, ona əlavə bir giriş qapısıdır. Cavab "yox"dursa, büdcəni açmağa ehtiyac yoxdur — kanalın özü deyil, auditoriyanın olmaması problemdir.
Sürətli yoxlama üçün bir addım kifayətdir: son iyirmi daxil olan sorğunun dilinə baxın — zəng qeydləri, WhatsApp mesajları, gələn e-poçtlar. Onlardan üçü və ya daha çoxu rusdilsə, bu, Yandex-i sınaqdan keçirməyə dəyəcək qədər böyük seqmentdir.
Bu qərarı özünüz vermək istəmirsinizsə, performans reklamları xidmətimiz məhz bunun üçündür — auditoriyanızın harada axtardığını yoxlayır, izləməni kampaniyadan əvvəl qurur və nəticəni aylıq hesabatda göstərir.
